امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره غیر فعال
 

هدر رفت انرژی از سطوح داغ بدون عایق مانند دیگ، بویلر، لوله ها، کلکتورهای آب گرم، مبدل ها، دیگ های آب گرم، منابع ذخیره آب و دیگر تجهیزات گرمایشی زیاد است. همین امر باعث شده است راهکارهای زیادی برای جلوگیری از این هدررفت معرفی شود. عایق کاری لوله های موتور خانه به عنوان یکی از راهکارهای مناسب، سهم به سزایی در صرفه جویی انرژی گرمایشی دارد.

برای اینکه ذهنیتی از میزان انرژی تلف شده به دست آوریم، کافی است بدانیم که میزان هدررفت حرارت در هر ثانیه، از یک متر لوله دو اینچی بدون عایق در دمای 100 درجه سانتی گراد، 220 وات و از یک متر لوله چهار اینچی در همان دما برابر 380 وات است.

 عایق کاری حرارتی لوله های موتورخانه1

 

به همین دلیل و دلایل مشابه فراوان دیگر، در عصر حاضر اهمیت صرفه ­جویی انرژی بر کسی پوشیده نیست و همواره در سیاست ­گذاری­های اصلی کشورهای توسعه­ یافته نقشی اساسی دارد. آمارهای جهانی حاکی از آن است که در حدود 60 درصد درآمد سرانه جامعه صرف خرید انرژی شده شده و بیش از 30 درصد انرژی تولیدی در جهان صرف وسایل گرمایشی می شود.

اهمیت زیاد عایق­کاری لوله های موتورخانه باعث شده است که در مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، این امر ضروری ذکر شود.

 

نمونه عایقکاری انجام شده توسط همکاران ما. برای دیدن تصاویر بیشتر کلیک کنید 

 

عايق­ها بسته به كاركردشان به عايق­هاي هدايت حرارتي، تشعشعي، رطوبتي، صدا و ... تقسيم مي­شوند و بر اساس جنس به دو دسته کلی تقسیم می­شوند:

  • فوم­های آلی مانند پلی ­استایرن، پلی­ یورتان، پلی­ اتیلن، فنولیک و ...
  • مواد غیر­آلی مانند پشم شیشه، پشم سنگ، پشم سرباره، فوم شیشه، سیلیکات کلسیم، پشم سرامیک، ورمیکولیت، پرلیت و ...

همچنین، سيستم­هايي كه نياز به عايق­كاري دارند به سه دسته دمايي تقسيم مي­شوند:

  • دامنه دمايي پايين(75- تا 20- درجه سانتی گراد): خنك ­كننده­ها، سيستم­هاي آب سرد يا يخ و سيستم­هاي صنعتي سرد کننده
  • دامنه دمايي متوسط (20- تا 350 درجه سانتيگراد): خطوط لوله بخار، لوله­ كشي قدرتي يا فرآيندي، كوره­ها، دوکش­ها و ...
  • دامنه دمايي بالا ( 350 تا 1000 درجه سانتي­گراد و بالاتر): دستگاه­ هاي توليد برق، توربين­ها، كــوره ­ها، كوره ذوب­ آهن، سيستم­ هاي هواكش لوله­ كشي قدرتي و ...

پس هنگام انتخاب عايق مناسب، نخست بايد دماي عملكرد سيستمي كه قرار است عايق شود مشخص شود. پس از آن بايد مشخص شود كه آيا سيستم درون ساختمان، خارج ساختمان يا تركيبي از هر دو است تا مشخص شود كه آيا سيستم و عايق نياز به محافظت در برابر هوا، جو خورنده، آب و موادشيميايي، سوءاستفاده يا ديگر شرايط را دارد يا خير. ثابت بودن يا نوسان داشتن دماي محيط هم در انتخاب ضخامت مناسب عايق براي حفاظت در برابر تقطير، هدر رفتن گرما، گرماگيري يا ديگر مشكلات كنترل دما اثرگذار خواهد بود.

عايق حرارتي به ماده يا تركيبي از چند ماده گفته مي­شود كه نرخ انتقال حرارت را كاهش دهد، اين عايق­ها تا اندازه زيادي از هدررفت گرما جلوگيري مي­كنند. از آنجاكه هدف اصلي عايق­كاري كاهش انتقال حرارت است عايق­ها بايد ويژگي­هاي مناسبي در كاهش نرخ انتقال حرارت به طرق هدايت، همرفت و تابش داشته باشند. نكته مهم كه در انتخاب عايق بايد بدان توجه كرد ميزان مقاومت حرارتي عايق است كه هرچه بالاتر باشد حرارت كمتري از خود عبور مي­دهد. پس پيش از توجه و انتخاب ضخامت عايق بايد به ويژگي مهم مقاومت حرارتي توجه و مناسب­ترين عايق انتخاب شود. اگر چند عايق گوناگون مقاومت حرارتي برابر داشته باشند، ميزان صرفه جويي همه ­شان به يك اندازه خواهد بود و تنها اختلاف آنها در قيمت و محل كاربردشان خواهد بود. پس عايق­كاري مناسب لوله ها به عوامل بسیاری بستگی دارد که از مهم­ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  ضریب انتقال حرارت یا ضریب مقاومت حرارتی
  •  ضریب تابش سطح
  •  مقاومت در مقابل بخار
  •  ضخامت عایق
  •  چگالی عایق

عوامل ديگري مانند درصد رطوبت محيط، مقدار و فضاي باز بين عايق­ها و ... نيز در عايق­كاري لوله ها اثرگذارندکه می توان فهرست کامل آن ها را در استانداردهایی مانند EN ISO 23993 یافت.

عايق­كاري درست و مناسب لوله ­ها و تجهيزات موتورخانه از نخستين و موثرترين گام­هاي بهينه­ سازي سيستم گرمايشي و كاهش مصرف انرژي است. عايق­كاري تاسيسات موتورخانه بيش از 20 درصد از مصرف انرژي ساختمان را كاهش مي­دهد. گونه­ هاي رايج عايق هدايت حرارتي پشم شيشه، پشم معدني، پشم سنگ و عايق قالبي (پيش ساخته) هستند و پيش­تر عايق­كاري­ها بيشتر با استفاده از پشم شيشه (مل و ماستيك ) انجام مي­شد ولي امروزه صنعت و دانش عايق­كاري بسيار پيشرفته و گسترده شده و با استفاده از عایق­ های الاستومتری، فوم­های پلی­ یورتان، پشم سنگ و ... می­توان عایق­کاری پربازدهی را اجرا و از هدر رفت انرژی پیش­گیری کرد.

جنس عايق تاثير مهمي در محاسبات و عملكرد عايق­كاري لوله­ ها دارد. موادي كه براي عايق­كاري لوله­ ها استفاده مي­شوند بيشتر از اين­ها هستند:

  •  پشم معدني

پشم­هاي معدني، شامل پشم سنگ و پشم سرباره، از الياف غيرارگانيك تشكيل شده­ اند كه با رزين ارگانيك به هم متصل شده اند. پشم­هاي معدني مقاومت حرارتي بسيار بالايي داشته و در تمامي اندازه­هاي استاندارد لوله­ هاي صنعتي يافت مي­شوند. از پشم سنگ هم به عنوان عايق حرارتي و هم به عنوان عايق صوتي و ضدآتش استفاده مي­شود.

  • پشم شيشه

پشم شيشه نيز مانند پشم سنگ از الياف غيرارگانيك شيشه كه برزين ارگانيك به هم متصل شده­اند، ساخته شده است. پشم شيشه نيز مانند عايق­هاي الياف معدني هم در عايق­كاري حرارتي و هم در عايق­كاري صوتي به­كار مي­رود. پشم­هاي معدني و پشم شيشه، عايق گرم به­شمار مي­ آیند.

  • فوم­هاي انعطاف­پذير الاستومري

فوم­هاي انعطاف­پذير، فوم­هاي نرم ساخته شده از لاستيك الاستومر NBR یا EPDM و يا فوم­هاي پلي­اتيلني(EPE/XPE)  هستند. اين­گونه فوم­ها، عايق سرد محسوب شده و مقاومت به نفوذ بخار بسيار بالايي دارند، به گونه­اي كه ديگر نياز به پوشش بخار خارجي ندارند. مقاومت بخار عالي فوم­هاي انعطاف­پذير به همراه تابش مناسب سطح لاستيك، فوم­هاي انعطاف­پذير را عايقي ايده­ آل با ضخامت كم براي جلوگيري از چگالش و تبريد در عايق­كاري لوله­ هاي سرد، معرفي مي­كند. به اين ترتيب، فوم­هاي انعطاف ­پذير به مقدار قابل توجهي در يخچال­ها، مبردها، سردخانه­ ها و سيستم­هاي تهويه مطبوع استفاده مي­شود. از فوم­هاي الاستومري و XPE  در خطوط لوله گرم نيز استفاده مي­شود.

  • فوم­هاي صلب

از فوم­هاي صلب پليمري مانند فنوليك و پلي­يورتان و يا پلي­استايرن (EPS/XPS) نيز در عايق­كاري لوله ­ها استفاده مي­شود. اين­گونه فوم­ها، ضريب انتقال حرارت بسيار پاييني دارند ولي خواص ضد آكوستيكي بسيار ناچيزي دارند. اين فوم­ها به صورت تزريقي يا پيش­شكل­هاي آماده در ابعاد استاندارد لوله ­ها در بازار يافت می­شوند.

  •  ايروژل

عايق­ هاي سيليكاتي ايروژلي در بين عايق­هاي تجاري از كمترين ضريب انتقال حرارت برخوردارند. گرچه مقاطع لوله­ ا­ي­ شكل آيروژل در بازار وجود ندارد اما مي­توان رول­هاي ايروژل را به دور لوله­ ها پيچيد. با اين وجود، استفاده از ايروژل در عايق­كاري لوله­ ها چندان رايج نيست.

معمولا عايق­كاري براي لوله ­هاي رفت و برگشت سيستم گرمايش محيط، سيستم رفت و برگشت آب مصرفي گرم و منبع دو جداره وكويلدار انجام مي­شود. اين امر با استفاده از پشم شيشه بسيار انجام شده است. چنديست كه استفاده از روش­هاي ديگر مانند عايق­هاي الاستومتري هم به كار مي­رود كه صرفه­ جويي بسياري هم در وقت و هزينه به همراه دارد و مهم­تر اين كه بازده بيشتري هم نسبت به پشم شيشه دارد. روش كار اين عايق­ها به اين صورت است كه يك ورق از اين نوع عايق روي بدنه­ي تجهيز گرمايشي مانند منبع آب گرم قرار مي­گيرد يا اين­كه به صورت لوله هايي كه قطر دروني آن با قطر بيروني لوله برابر است پيرامون لوله را در بر مي­گيرد. در ادامه، عایق کاری با پشم شیشه و مل و ماستیک و همچنین عایق کاری با مواد الاستومری توضیح داده شده است.

 

عايق­كاري با پشم شيشه و مل و ماستيك

 عایق کاری حرارتی لوله های موتورخانه3

عايق­كاري با پشم شيشه و مل و ماستيك متداول­ترين و اقتصادي­ ترين روش عايق­كاري لوله ها و تجهيزات موتورخانه­ هاي گرمايشي است. در اين روش بيشتر از پشم شيشه با ضخامت دو و نیم سانتي­متر براي عايق­كاري لوله ها استفاده مي­شود.

مراحل عايق­كاري در اين روش به اين ترتيب است:

  1. سطح كار كاملا تميز و با سنباده­زني زنگ­زدايي شود
  2.  دو دست ضدزنگ زده شود
  3. روي سطح با عايق هدايت حرارتي با روپوش كاغذ (پشم شيشه يا پشم سنگ) پيچيده شود
  4.  پوشش عايق با پيچيدن يك لايه نايلون (يا مقوا) و با استفاده از سيم مفتول نازك گالوانيزه در جاي خود ثابت و محكم شود
  5. ماستيك­ كشي نهايي روي پارچه انجام شود
  6. در پايان رنگ ­آميزي و نشانه­ گذاري شود

براي پارچه­ پيچي بايد مقدار لازم پودر مل و چسب چوب و سريش در بشكه آب ريخته و كاملا مخلوط شود تا چسب غليظي به دست آيد. سپس پارچه متقال در اندازه مناسب بريده شده و درون بشكه فرو رود تا كاملا خيس و به چسب آغشته شود. پارچه آغشته به محلول چسب به دور عايق پيچيده و در مرحله آخر لبه­ هاي آن روي هم قرار گرفته و كاملا كشيده شود تا صاف و بدون چروك گردد و منفذهاي پارچه كاملا پوشيده شود. پس از اين مرحله مرحله و خشك شدن پارچه، عايق­كاري آماده رنگ­ آميزي است. براي رنگ­ آميزي عايق پس از اينكه پارچه كاملا خشك شد دو دست رنگ روي پارچه زده مي­شود اول آستر و سپس روكش اصلي. لوله­ ها و منبع انبساط معمولا با رنگ روغني سفيد شيري رنگ­ آميزي مي­شوند.

توجه

براي رعايت اصول ايمني و بهداشتي بايد به ياد داشت كه پشم­هاي معدني (پشم شيشه و پشم سنگ) مي­توانند بر روي پوست، چشم، بيني و گلو حساسيت ايجاد كنند، پس هنگام كار با آن ها بايد لباس كار مناسب پوشيد و از دستكش، ماسك و عينك ايمني استفاده كرد. موارد زیادی از ­های چشمی و تنفسی ناشی از تماس با فیبرهای سلولزی گزارش شده است و در صورت استفاده از این مواد، لازم است که مواد مهارکننده آتش به­کار گرفته شوند تا مانع از گسترش آتش شود. به دلیل خطرناک بودن ورقه­ های بازتابشی، استفاده از عینک مناسب کار برای حفاظت از چشمان ضروری است. پلي ­استايرن ماده قابل اشتعالي است و بايد از هر دو سمت با مواد مقاوم به آتش محافظت شود.

عايق­کاری با عایق الاستومري

عايق­هاي الاستومري گرچه نسبت به پشم سنگ و يا پشم شيشه گران ترند ولي به دليل بي نياز بودن از پوشش اضافي (Jacketing) و پايداري بسيار بالايي كه دارند و ويژگي­هاي ممتازي مانند مقاومت حرارتي بالا، مقاومت در برابر جذب رطوبت، آساني نصب و ... براي كاربردهاي دماي پايين بسيار مقرون به صرفه هستند و با ضخامت­هاي گوناگون براي عايق­كاري لوله ها و کلکتورهای آب گرم، منابع ذخيره آب، مبدل­ها، ديگ­هاي آبگرم با دماي سطح بالا و ... استفاده مي­­شوند. سريع­ترين راه براي عايق كردن سيستم­هاي لوله كشي موجود و اجرا شده استفاده از عايق­هاي الاستومري است. اين عايق­ها بسيار انعطاف­پذير هستند و براي جاهايي كه فضاي كاري كمي وجود دارد بسيار مناسب هستند.

عایق کاری حرارتی لوله های موتورخانه4

 

عايق الاستومري در دو گونه لوله­اي و ورق رول­شده در اندازه ­ها و ضخامت­هاي گوناگون توليد مي­شود. براي چسباندن لبه­ هاي عايق (لوله ­اي يا ورق پتويي) از چسب­هاي ويژه با قدرت چسبندگي بالا استفاده مي­شود و براي پوشش درزهاي جدايش عايق از نوارهاي درزگير ويژه عايق الاستومري استفاده مي­شود. عايق­هاي ورقه­اي به صورت ساده، پشت­ چسبدار، پشت آلومينيوم، پشت چسبدار پشت آلومينيوم ساخته مي شود. در عايق­هاي پشت­ چسبدار يك لايه چسب مسلح نخدار به پشت عايق متصل شده و براي چسباندن آن به سطح كار، كافيست لايه كاغذي چسب را جدا كرده و عايق را به سطح چسباند و خط جدايش يا تماس دو سر عايق را هم با استفاده از نوار درزگير درزبندي كرد. البته پيش از چسباندن عايق الاستومري پشت­ چسبدار بايد سطح كار كاملا از گرد و غبار و هرگونه آلودگي ديگر پاك شده و سپس عايق نصب و اجرا شود. نصب و اجراي عايق پشت­ چسبدار يا عايق خودچسب به دليل سرعت و سادگي صرفه­ جويي بسياري در زمان و هزينه ­هاي نصب و اجرا به همراه دارد.

اگر عايق در محيط خارج ساختمان قرار دارد بهتر است از عايق پوشش­ دار آلومينيوم/ پلي­ اتيلن استفاده شود تا در برابر نور خورشيد مقاوم باشد.

هنگام نصب اين عايق­ها بايد به اين نكات توجه كرد:

  •       ضخامت عايق متناسب با دماي كاري سطح و جدول­هاي پيشنهادي سازنده انتخاب شود
  •        براي لوله هاي كوچكتر از دو اينچ از عايق­هاي لوله ­اي و براي لوله هاي بزرگتر از دو اينچ، مخازن، كانال­ها و ... از عايق­هاي صفحه­اي (رول) استفاده شود
  •       موقعيت عايق­كاري به دقت اندازه­ گيري و عايق بر اساس آن بريده شود. هنگام اندازه­ گيري بايد دقت شود كه عايق در هيچ نقطه ­اي نبايد دچار فشردگي و يا كشيدگي شود
  •       براي اشكال پيچيده بهتر است از الگوها يا شابلون­هاي هندسي مناسب استفاده شود
  •         براي نصب عايق روي سطوح از چسب مناسب استفاده شود و سطح كار كاملا تميز شود
  •        درز جدايش دو سر عايق با استفاده از نوارهاي درزگير به­گونه­اي گرفته شود كه عايق فشرده نشود
  •          اگر عايق­ها در برابر نور خورشيد قرار دارند حتما از عايق روكش­دار آلومنيوم/پلي­ اتيلن با ضخامت بالاتر از 250 میکرون استفاده شود

 

نمونه عایقکاری انجام شده توسط متخصصین ما. برای دیدن تصاویر بیشتر کلیک کنید

 در صورت نیاز به عایق­کاری لوله های موتورخانه مجتمع­ های خود، با ما تماس بگیرید تا همکاران ما در واحد فنی، با بهره­ گیری از تجارب خود، این کار را در بالاترین سطح کیفی انجام دهند.

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی تصویر امنیتی جدید